Baza wiedzy

Spadek z długami: kto odpowiada i jak sprawdzić długi zmarłego

Redakcja Prawo Do Majątku Opublikowano 19 października 2026 Zaktualizowano 19 października 2026

Stos dokumentów spiętych spinaczami i okulary na biurku, sprawdzanie długów spadkowych po zmarłym

Długi zmarłego wchodzą do spadku razem z majątkiem. Jeśli w ciągu 6 miesięcy nie odrzucisz spadku, przyjmujesz go z dobrodziejstwem inwentarza i za długi odpowiadasz tylko do wartości tego, co odziedziczysz. Granicę tej odpowiedzialności wyznacza wykaz inwentarza, który składasz sam, albo spis, który robi komornik. Poniżej znajdziesz, co jest długiem spadkowym, ile zapłacisz w różnych sytuacjach, jak sprawdzić długi zmarłego i kiedy lepiej odrzucić spadek. Samo odrzucenie opisuje wpis o odrzuceniu spadku.

Najważniejsze w skrócie

Pytanie	Odpowiedź
Czy długi zmarłego przechodzą na rodzinę?	Tak, na spadkobierców, razem z majątkiem. Kto odrzuci spadek, nie odpowiada za nic.
Ile zapłacę, jeśli nic nie zrobię?	Po 6 miesiącach przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Odpowiadasz tylko do wartości majątku po zmarłym (art. 1031 § 2 KC).
Wykaz czy spis inwentarza?	Wykaz składasz sam: w sądzie bezpłatnie, u notariusza za najwyżej 200 zł plus VAT. Spis robi komornik za 400 zł plus wydatki.
Jak sprawdzić długi zmarłego?	Dokumenty w domu, zaświadczenie z urzędu skarbowego i księgi wieczyste od razu. Banki, BIK i biura informacji gospodarczej dopiero po potwierdzeniu praw do spadku.
Kiedy lepiej odrzucić spadek?	Gdy długi wyraźnie przewyższają majątek albo majątek trudno sprzedać. Masz na to 6 miesięcy.

Co wchodzi do długów spadkowych?

Długi spadkowe to wszystkie zobowiązania pieniężne zmarłego, które nie wygasły z jego śmiercią, oraz koszty związane ze spadkiem (art. 922 KC). To więcej niż kredyty w banku.

Dług	Przykład	Czy wchodzi do spadku
Kredyty, pożyczki, chwilówki, karty kredytowe, zakupy na raty	niespłacony kredyt gotówkowy, limit w koncie	tak
Rachunki i opłaty	czynsz, prąd, gaz, telefon, abonamenty	tak
Podatki i składki	zaległy podatek, składki ZUS z działalności	tak
Pożyczki prywatne i poręczenia	pożyczka od sąsiada, żyrowany kredyt kolegi	tak
Długi z wyroków i egzekucji	zasądzone kwoty, koszty sądowe, koszty komornika	tak
Koszty pogrzebu, koszty sprawy spadkowej, zachowki, zapisy	nagrobek w zwyczajowej cenie, zachowek dla pominiętego dziecka	tak, to długi spadkowe z ustawy
Zaległe alimenty	raty niezapłacone przed śmiercią	tak
Obowiązek alimentacyjny na przyszłość, umowa o pracę	alimenty za czas po śmierci	nie, wygasają ze śmiercią

Dług spadkowy rośnie o odsetki także po śmierci. Zanim zdecydujesz, co zrobić ze spadkiem, ustal nie tylko kapitał, ale też odsetki i koszty.

Kto i do jakiej kwoty odpowiada za długi zmarłego?

Za długi odpowiadają spadkobiercy. Ile zapłacisz, zależy od tego, jak przyjmiesz spadek.

Decyzja	Za ile odpowiadasz	Podstawa
Przyjęcie wprost	za wszystkie długi, także z własnego majątku	art. 1031 § 1 KC
Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza, także przez brak decyzji w 6 miesięcy	do wartości majątku po zmarłym ustalonej w wykazie albo spisie inwentarza	art. 1015 § 2 i 1031 § 2 KC
Odrzucenie spadku	za nic; spadek przechodzi na Twoje dzieci albo dalszą rodzinę	art. 1020 KC

Przykład: ojciec zostawił działkę wartą 100 000 zł i 300 000 zł długów. Przy przyjęciu wprost spłacasz całe 300 000 zł. Przy dobrodziejstwie inwentarza odpowiadasz do 100 000 zł. Wierzyciele mogą zająć działkę albo zażądać od Ciebie jej równowartości, a pozostałych 200 000 zł nie ściągną. Po odrzuceniu nie płacisz nic, ale działki też nie dostajesz.

Dopóki nie przyjmiesz spadku, wierzyciele mogą sięgać tylko do majątku po zmarłym, nie do Twojego. Gdy spadkobierców jest kilku, do działu spadku odpowiadacie solidarnie. Po dziale każdy odpowiada według swojego udziału.

Wykaz inwentarza czy spis: jak ustalić granicę odpowiedzialności?

Masz dwie drogi. Wykaz robisz sam, spis robi komornik. Oba dokumenty wymieniają majątek, długi i wartość według stanu i cen z dnia śmierci.

	Wykaz inwentarza	Spis inwentarza
Kto sporządza	Ty, na urzędowym formularzu	komornik
Gdzie złożyć	w sądzie spadku, w sądzie Twojego miejsca zamieszkania albo u notariusza	wniosek do sądu spadku albo wprost do komornika
Koszt	w sądzie bezpłatnie; u notariusza najwyżej 200 zł plus VAT	100 zł od wniosku do sądu, 400 zł dla komornika, do tego wydatki i ewentualny biegły
Czas	od ręki	od kilku tygodni do kilku miesięcy
Kto szuka majątku i długów	Ty	komornik, także w bazach, do których nie masz dostępu
Ryzyko	pomyłka albo pominięcie obciąża Ciebie	wycena komornika jest trudniejsza do podważenia
Podstawa	art. 1031¹ KC, art. 636³ KPC	art. 637 i 637¹ KPC, art. 40 ustawy o kosztach komorniczych

Wykaz wybierz, gdy znasz majątek zmarłego i jest prosty: mieszkanie, konto, samochód. Spis wybierz, gdy nie wiesz, co zmarły miał, rodzina jest skłócona albo wierzyciele już piszą. Gdy istnieją oba dokumenty, liczy się spis.

Formularz wykazu znajdziesz na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości. Wpisujesz w nim każdą rzecz z jej wartością oraz każdy dług z jego wysokością. Gdy po złożeniu wykazu odkryjesz nowy składnik majątku albo dług, składasz uzupełnienie.

Długi spłacasz zgodnie z wykazem albo spisem. Jeśli spłacisz część wierzycieli, nie wiedząc o innych, za pozostałe długi odpowiadasz tylko do różnicy między wartością spadku a kwotą już zapłaconą. Gdy o innych długach wiesz, spłacaj wszystkich proporcjonalnie, bo inaczej za pominiętych dopłacisz z własnej kieszeni.

Jak sprawdzić długi zmarłego?

Nie ma jednego rejestru, w którym po PESEL-u zobaczysz wszystkie długi. Część źródeł sprawdzisz od razu, część dopiero po stwierdzeniu nabycia spadku.

Gdzie szukać	Co znajdziesz	Kiedy dostępne
Dokumenty i poczta zmarłego	umowy pożyczek, wezwania do zapłaty, pisma z sądu i od komornika, wyciągi z konta	od razu; odbieraj też listy, które nadal przychodzą
Księgi wieczyste nieruchomości zmarłego, dział IV	hipoteki	od razu, przez internet, po numerze księgi
Urząd skarbowy	zaświadczenie o znanych urzędowi zaległościach podatkowych zmarłego	od razu, jeśli uprawdopodobnisz, że możesz być spadkobiercą (art. 306f Ordynacji podatkowej)
Urząd gminy, spółdzielnia, dostawcy mediów, ZUS	zaległy podatek od nieruchomości, czynsz, rachunki, składki	zapytaj od razu; część instytucji odpowie dopiero po potwierdzeniu praw do spadku
Banki i Centralna informacja o rachunkach	lista wszystkich rachunków zmarłego w bankach i SKOK-ach, saldo kredytów	po stwierdzeniu nabycia spadku albo akcie poświadczenia dziedziczenia (art. 92ba Prawa bankowego)
BIK i biura informacji gospodarczej	kredyty, pożyczki, zaległości zgłoszone przez wierzycieli	po potwierdzeniu praw do spadku, z aktem zgonu
Komornik i sąd rejonowy miejsca zamieszkania zmarłego	toczące się egzekucje i sprawy o zapłatę	po wykazaniu, że możesz dziedziczyć
Spis inwentarza u komornika	majątek i długi ustalone urzędowo	w każdym czasie, także przed decyzją o przyjęciu spadku

Jak potwierdzić prawa do spadku, opisują wpisy o stwierdzeniu nabycia spadku w sądzie i akcie poświadczenia dziedziczenia. Samo potwierdzenie nie oznacza przyjęcia spadku wprost. Jeśli nie minęło 6 miesięcy, nadal możesz spadek odrzucić. Gdy termin minął, a dług wyszedł na jaw dopiero teraz, zostaje odrzucenie spadku po terminie przez sąd.

Kiedy lepiej odrzucić spadek, a kiedy przyjąć?

Sytuacja	Co zwykle wybrać	Dlaczego
Długi wyraźnie większe niż majątek, majątek trudno sprzedać	odrzucenie w ciągu 6 miesięcy	oszczędzasz miesiące formalności z wierzycielami i komornikiem
Majątek większy niż długi, na przykład mieszkanie z kredytem do spłaty w połowie	przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza i spłata	różnica zostaje dla Ciebie
Nie wiesz, ile było długów	przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza i spis u komornika	komornik ustali majątek i długi, a Ty odpowiadasz do ich wartości
Masz małoletnie dzieci, a chcesz odrzucić	odrzucenie za siebie, potem za dzieci	dzieci wchodzą w Twoje miejsce; opisuje to wpis o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka

Odrzucenie nie kasuje długu. Przechodzi on na kolejne osoby w kolejności dziedziczenia, aż do gminy, która spadku odrzucić nie może.

Co zrobić, gdy wierzyciel pozwie Cię o dług zmarłego?

Sprawdź, czy dług istnieje i czy się nie przedawnił. Zażądaj umowy i wyliczenia. Nie wpłacaj nic i nie podpisuj ugody, zanim to sprawdzisz.
Zgłoś w sprawie ograniczenie odpowiedzialności. Sąd zastrzeże w wyroku, że odpowiadasz tylko do wartości spadku (art. 319 KPC). Ten zapis trafi do tytułu wykonawczego, więc komornik musi go uwzględnić.
Pokaż wykaz albo spis inwentarza. To dokument, który wyznacza granicę Twojej odpowiedzialności.

Od czego zacząć?

Zapisz datę, od której liczysz 6 miesięcy na decyzję o spadku. Zasady opisuje wpis o odrzuceniu spadku.
Zbierz dokumenty zmarłego i sprawdź księgi wieczyste oraz urząd skarbowy. Listę spraw po śmierci zawiera wpis co zrobić po śmierci bliskiej osoby.
Zestaw majątek i długi w dwóch kolumnach. Policz odsetki i koszty.
Zdecyduj przed upływem terminu: odrzucenie, albo przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza i wykaz lub spis.
Gdy spadkobierców jest kilku, podzielcie majątek i rozliczcie spłacone długi. Opisuje to wpis dział spadku krok po kroku.
Opisz sprawę w formularzu, gdy wierzyciele już się zgłaszają albo nie wiesz, czy spadek przyjąć. Zgłoszenie trafi do specjalisty od spraw o dział spadku. Przebieg opisuje część jak to działa na stronie oferty.

Najczęstsze pytania

Czy komornik może zająć moją pensję za długi ojca?

Przy dobrodziejstwie inwentarza tylko do wartości spadku. Pilnuj, żeby sąd zastrzegł to ograniczenie w wyroku, bo komornik uwzględni je tylko wtedy, gdy jest wpisane w tytule wykonawczym (art. 837 KPC). Przy przyjęciu wprost komornik może zająć pensję bez limitu.

Spadek jest pusty, a długi duże. Co robić?

Jeśli termin na odrzucenie minął, złóż wykaz inwentarza z wartością majątku 0 zł albo poproś komornika o spis. Odpowiadasz wtedy do zera. Kopię dokumentu wyślij każdemu wierzycielowi, który się zgłosi. Gdy o długach nie dało się wcześniej wiedzieć, sprawdź też [odrzucenie spadku po terminie](/blog/odrzucenie-spadku-po-terminie/).

Czy koszty pogrzebu to dług spadkowy?

Tak, w zwyczajowej wysokości. Kto je zapłacił, rozlicza je ze spadkobiercami, na przykład przy dziale spadku.

Czy długi zmarłego się przedawniają?

Tak, na tych samych zasadach co za jego życia: zwykle po 6 latach, a raty kredytu, czynsz i rachunki po 3 latach, zawsze z końcem roku. Śmierć nie zatrzymuje tego terminu. Zanim cokolwiek wpłacisz albo obiecasz wierzycielowi, sprawdź daty, bo wpłata może przerwać przedawnienie.

Czy ubezpieczenie kredytu spłaci dług po zmarłym?

Zależy od umowy ubezpieczenia. Sprawdź jej warunki i wyłączenia, a potem zgłoś śmierć ubezpieczycielowi. Do czasu wypłaty dług nadal obciąża spadek.

Czy muszę robić wykaz lub spis inwentarza?

Nie ma takiego obowiązku ani terminu. Bez nich nie masz jednak dokumentu, który pokazuje wierzycielom i komornikowi granicę Twojej odpowiedzialności. Zrób go, zanim wierzyciel pójdzie do sądu.

Czy spadkobiercy dzielą długi między siebie?

Do działu spadku odpowiadacie solidarnie: wierzyciel może żądać całości od każdego z Was. Po dziale każdy odpowiada według swojego udziału. Umowa, w której jedno z Was bierze na siebie wszystkie długi, wiąże tylko Was, a nie wierzyciela.

Czy mogę sprawdzić długi zmarłego przed stwierdzeniem nabycia spadku?

Częściowo. Urząd skarbowy wyda Ci zaświadczenie o znanych mu zaległościach, jeśli uprawdopodobnisz, że możesz dziedziczyć. Księgi wieczyste sprawdzisz przez internet. Banki i BIK wymagają już postanowienia sądu albo aktu od notariusza.

Czy gmina odziedziczy długi, jeśli wszyscy odrzucą spadek?

Tak. Gmina ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego albo Skarb Państwa nie mogą odrzucić spadku. Przyjmują go z dobrodziejstwem inwentarza, więc wierzyciele dostaną tylko to, co było w majątku.

Podstawa prawna, źródła i zastrzeżenia · stan na 19 października 2026 r.

Art. 922 § 1 i § 3 KC (Kodeks cywilny, Dz.U. 2026 poz. 795): do spadku wchodzą prawa i obowiązki majątkowe zmarłego; długami spadkowymi są też koszty pogrzebu, koszty postępowania spadkowego, zachowki, zapisy i polecenia. Art. 1012, 1015 § 2 i 1030 KC: spadek można przyjąć wprost, z dobrodziejstwem inwentarza albo odrzucić; brak oświadczenia w 6 miesięcy oznacza przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza; do chwili przyjęcia spadkobierca odpowiada tylko ze spadku. Art. 1031–1031³ KC: przy przyjęciu wprost odpowiedzialność jest nieograniczona, przy dobrodziejstwie inwentarza sięga wartości stanu czynnego z wykazu albo spisu; ograniczenie odpada przy podstępnym pominięciu majątku lub dopisaniu długów; wykaz składa się w sądzie albo u notariusza i uzupełnia po ujawnieniu nowych składników.

Pokaż pozostałe przepisy i źródła (13) Zwiń przepisy i źródła

Art. 1032 i 1034 KC: kto spłacił część długów, nie wiedząc o innych, odpowiada za resztę tylko do różnicy; do działu spadku spadkobiercy odpowiadają solidarnie, po dziale według udziałów. Art. 636³, 637 i 637¹ KPC (Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. 2026 poz. 468): wykaz składa się w sądzie spadku lub sądzie miejsca zamieszkania albo u notariusza; spis zarządza sąd spadku na wniosek spadkobiercy lub wierzyciela, a wniosek można złożyć też wprost u komornika. Art. 319, 792 i 837 KPC: sąd zastrzega w wyroku prawo powołania się na ograniczenie odpowiedzialności, klauzula wykonalności je powtarza, a w egzekucji dłużnik może się na nie powołać tylko wtedy, gdy jest w tytule wykonawczym. Art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych (ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz.U. 2025 poz. 1228): wniosek o sporządzenie spisu inwentarza kosztuje 100 zł. Art. 92ba–92bc Prawa bankowego (ustawa Prawo bankowe, Dz.U. 2026 poz. 38): bank udziela osobie z tytułem prawnym do spadku zbiorczej informacji o rachunkach zmarłego we wszystkich bankach i SKOK-ach, pobierając ją z Centralnej informacji. Art. 117–118 KC: roszczenia przedawniają się po 6 latach, a okresowe i związane z działalnością gospodarczą po 3 latach, z końcem roku kalendarzowego; przedawnionego długu konsumenta nie można dochodzić. Ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 377: art. 40 pkt 2 (400 zł opłaty stałej od wniosku o spis inwentarza). Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 r. w sprawie określenia wzoru wykazu inwentarza oraz sposobu udostępniania druków tego wzoru, Dz.U. 2015 poz. 1537. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 622: art. 306f (zaświadczenie o zobowiązaniach podatkowych spadkodawcy dla osoby, która uprawdopodobni, że może być spadkobiercą). Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1566: § 10 pkt 3 (200 zł za sporządzenie innego protokołu, w tym protokołu obejmującego wykaz inwentarza). Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795: art. 117–123, 922, 1012–1034³. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468: art. 319, 636³–638¹², 792, 837. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 38: art. 92ba–92bc.

Przykłady liczbowe są modelowe, a ich założenia opisano pod każdym przykładem. Wpis ma charakter informacyjny i opisuje zasady ogólne. Nie jest poradą prawną w konkretnej sprawie, bo jej wynik zależy od dokumentów i okoliczności, które ocenia specjalista. Pojęcia wyjaśnia słownik.