Zniesienie współwłasności nieruchomości

Skąd bierze się niechciana współwłasność

Najczęściej ze spadku: dom po rodzicach przypada trojgu rodzeństwa, z których jedno w nim mieszka, drugie chce pieniędzy, a trzecie nie odbiera telefonu. Drugim źródłem jest zakup nieruchomości przez osoby, które nie są małżeństwem, na przykład partnerów albo wspólników, a trzecim niedokończony podział majątku po rozwodzie.

Cechą wspólną tych sytuacji jest paraliż decyzyjny. Czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają zgody wszystkich współwłaścicieli, a przy jej braku pozostaje droga sądowa. Dlatego zwlekanie zwykle nie poprawia sytuacji: nieruchomość się starzeje, rosną rozliczenia nakładów, a wyceny się zmieniają.

Trzy sposoby wyjścia ze współwłasności

• Podział fizyczny rzeczy, czyli wydzielenie odrębnych części, o ile jest to możliwe i nie prowadzi do istotnej zmiany rzeczy lub spadku jej wartości.
• Przyznanie nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych.
• Sprzedaż nieruchomości i podział uzyskanej kwoty między współwłaścicieli, stosownie do udziałów.

W czym konkretnie pomagają specjaliści

• Ocena, który z trybów jest w danej nieruchomości realny, także pod kątem możliwości wydzielenia samodzielnych lokali.
• Rozliczenie nakładów poniesionych przez jednego współwłaściciela, na przykład remontu albo spłaty kredytu.
• Rozliczenie korzystania z nieruchomości ponad udział, gdy jedna osoba zajmuje ją samodzielnie.
• Sprawdzenie, czy porozumienie u notariusza jest jeszcze możliwe, zanim sprawa trafi do sądu.
• Przygotowanie do kwestii wyceny, która najczęściej decyduje o długości postępowania.

Umowa albo postępowanie sądowe

Jeżeli wszyscy współwłaściciele są zgodni, wystarczy umowa. Przy nieruchomości wymaga ona formy aktu notarialnego. Jest to droga wyraźnie szybsza, a strony mogą swobodnie ułożyć warunki, w tym rozłożyć spłatę na raty.

Gdy zgody nie ma, z wnioskiem do sądu może wystąpić każdy współwłaściciel i nie potrzebuje do tego zgody pozostałych. Prawo żądania zniesienia współwłasności co do zasady nie przedawnia się, więc nie da się go stracić przez upływ czasu. Sąd, znosząc współwłasność, rozstrzyga też o spłatach i dopłatach oraz o wzajemnych roszczeniach współwłaścicieli, dlatego warto przygotować dokumenty dotyczące poniesionych nakładów.

Jak zacząć

Opisz w formularzu, ilu jest współwłaścicieli, skąd wzięła się współwłasność i czego oczekujesz: spłaty, przejęcia nieruchomości czy sprzedaży. Zgłoszenie trafi, za Twoją zgodą, do specjalisty, który oceni możliwe tryby wyjścia i ich konsekwencje.