Dział spadku między spadkobiercami

Dwa etapy, których nie da się zamienić kolejnością

Pierwszy etap to potwierdzenie, kto w ogóle jest spadkobiercą i w jakiej części. Służy do tego postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Bez tego dokumentu nie da się skutecznie rozporządzić odziedziczonym majątkiem ani ujawnić zmiany w księdze wieczystej.

Drugi etap to właśnie dział spadku, czyli podział konkretnych składników między spadkobierców. Te dwa kroki bywają mylone, a ich pomylenie kosztuje czas: samo stwierdzenie nabycia spadku nie kończy sprawy, bo pozostawia dom czy mieszkanie we współwłasności ułamkowej wszystkich spadkobierców.

W czym konkretnie pomagają specjaliści

• Ustalenie kręgu spadkobierców i wielkości udziałów, także przy dziedziczeniu ustawowym i testamentowym.
• Ocena, czy sprawę da się zamknąć u notariusza, czy konieczne jest postępowanie sądowe.
• Rozliczenie spłat i dopłat między spadkobiercami, gdy jedna osoba przejmuje nieruchomość.
• Uwzględnienie darowizn otrzymanych od spadkodawcy za życia, które podlegają zaliczeniu na schedę spadkową.
• Przypilnowanie terminów podatkowych i zgłoszeń do urzędu skarbowego.

Kiedy wystarczy notariusz

Umowny dział spadku u notariusza jest możliwy, gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni co do sposobu podziału i wszyscy stawią się do aktu. Jeżeli w skład spadku wchodzi nieruchomość, forma aktu notarialnego jest obowiązkowa. Ta droga jest zwykle szybsza i pozwala elastycznie ułożyć rozliczenia, na przykład rozłożyć spłatę na raty.

Wystarczy jednak, że jeden spadkobierca się nie zgadza albo jest nieosiągalny, i pozostaje droga sądowa. Sąd może podzielić majątek fizycznie, przyznać go jednej osobie ze spłatą pozostałych albo zarządzić sprzedaż i podział uzyskanej kwoty.

Terminy, o których łatwo zapomnieć

Sam dział spadku nie jest ograniczony terminem i można go przeprowadzić także po latach. Terminy dotyczą jednak wcześniejszych i równoległych kwestii, a ich przekroczenie bywa kosztowne.

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku składa się co do zasady w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Osobne terminy obowiązują przy zgłoszeniu nabycia do urzędu skarbowego, od czego zależy zwolnienie podatkowe dla najbliższej rodziny. Roszczenie o zachowek ma z kolei własny, pięcioletni termin przedawnienia. Specjalista sprawdza je na początku, bo najczęstszym błędem jest odkładanie sprawy w przekonaniu, że czas nie gra roli.

Jak zacząć

Opisz w formularzu, na jakim etapie jest sprawa: czy jest już postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, ilu jest spadkobierców i co wchodzi w skład majątku. Zgłoszenie trafi, za Twoją zgodą, do specjalisty, który wskaże kolejność działań i realną drogę do zakończenia sprawy.